Wybitny malarz i osobowość z naszej gminy – Piotr Michałowski – Historyczny Kocmyrzów cz. 4

Wybitny malarz z naszej gminy - Piotr Michałowski - Historyczny Kocmyrzów cz. 4

W kolejnej odsłonie naszej serii przenosimy się do XIX wieku, by przybliżyć postać jednego z najwybitniejszych polskich malarzy epoki romantyzmu – Piotra Michałowskiego. Choć kojarzony przede wszystkim z Krakowem i europejskimi podróżami, był on również związany z terenem naszej gminy – a dokładniej z Krzysztoforzycami, gdzie posiadał majątek ziemski i dwór.

Autoportret artysty (po 1849r.) (źródło: Wikipedia)

Piotr był synem Józefa Michałowskiego, odznaczającym się herbem Jasieńczyk. Rodzina posiadała majątek ziemski w Łuczycach oraz Krzysztoforzycach (dawniej: zwane Krzyżtopór). Rodzina przeniosła się do majątku w Krzysztoforzycach po 1815 r. spędzając tam lato, a zimę w Krakowie (gdzie Józef Michałowski został ówcześnie ogłoszony senatorem Rzeczypospoliej Krakowskiej). Krzysztoforzyce były w posiadaniu rodu Michałowskich od XVII wieku. Piotr Michałowski wraz z rodzeństwem dorastał w rodzinnym majątku, pobierając nauki m.in. francuskiego i malarstwa, w czym od dzieciństwa przejawiał ogromny talent. Rodzina kładła nacisk na edukację dzieci oraz wychowanie w duchu patriotyzmu. Piotr wstąpił na Uniwersytet Jagielloński, gdzie studiował nauki ścisłe, język oraz literaturę łacińską. Następnie wyjechał do Getyngi, gdzie kontynuował naukę, tym razem w zakresie języka arabskiego, perskiego, nauk prawno-politycznych oraz literaturę angielską. Otrzymał więc staranne i wszechstronne wykształcenie. Mówił płynnie po niemiecku, francusku i angielsku.

W 1831 roku, po dwóch latach narzeczeństwa poślubił Julię Ostrowską (córkę generała hrabiego Antoniego Ostrowskiego) którą zapoznał w Tomaszowie Mazowieckim. Mieli siedmioro dzieci. Julia wspierała działalność artystyczną męża oraz działała filantropijnie, m.in wspierając rodziny, których ojcowie zostali powołani do Armii Królestwa Kongresowego. Po powstaniu listopadowym, wraz z mężem przebywała na emigracji w Paryżu, by w 1835r. wrócić do Krakowa, a później osiąść w majątku męża w Krzysztoforzycach. Dla Piotra czas zamieszkania w Paryżu był źródłem malarskiej inspiracji oraz twórczego rozwoju.

Żona artysty z dziećmi. (źródło - Wikipedia.pl)

Piotr Michałowski był także prezesem Rady Administracyjnej Wielkiego Księstwa Krakowskiego oraz prezesem Krakowskiego Towarzystwa Gospodarczo-Rolniczego.

Julia i Piotr Michałowscy odznaczyli się także założeniem sierocińca w Krakowie. Zakład dla Osieroconych Chłopców w Krakowie, znany jako Zakład św. Józefa, został założony w 1848 roku przy ulicy Karmelickiej 64-68. Działał on przez ponad 100 lat, aż do 1950 roku, a Julia Michałowska opiekowała się nim i wspierała go aż do swojej śmierci w 1875 r.
Po śmierci męża Julia opiekowała się zbiorem obrazów i szkiców męża i mimo wielu próśb nie sprzedała cennych malowideł. Stąd do XXw. dzieła Piotra Michałowskiego nie były szeroko znane w kraju.

Zakład św. Józefa przy ul. Karmelickiej 66.
Fot. nieznany, lata 70. XX w.
ANK, Biuro Rozwoju Krakowa, sygn. 29/1405/1241 za: Archiwum Narodowe w Krakowie, Facebook

Szerzej postać Piotra Michałowskiego można poznać w ciekawej biografii napisanej anonimowo przez jego córkę Celinę, poniżej podajemy link do całości publikacji dostępnej online. Zwróćmy uwagę na dopisek, oświadczający, że zysk z publikacji został przekazany na sierociniec założony przez Michałowskich.

🏡 Dwór w Krzysztoforzycach

W XIX wieku Krzysztoforzyce stały się jednym z miejsc związanych z działalnością i życiem rodziny Michałowskich. To tutaj znajdował się dwór należący do Piotra Michałowskiego – miejsce, które było nie tylko przestrzenią życia rodzinnego, ale i twórczej refleksji.

Choć dziś nie wszyscy mieszkańcy kojarzą tę postać z naszą gminą, warto pamiętać, że Krzysztoforzyce były jednym z ważniejszych miejsc w życiu artysty, który zapisał się w historii polskiej kultury.

🎨 Kim był Piotr Michałowski? W skrócie.

Urodzony w 1800 roku, Michałowski był wykształconym malarzem, rysownikiem, urzędnikiem i filantropem. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli romantyzmu w polskim malarstwie.

Najbardziej znany jest z:

🐎 dynamicznych scen z końmi (konie stały się jego znakiem rozpoznawczym),
⚔️ scen batalistycznych związanych z epoką napoleońską,
🧑‍🎨 portretów o niezwykle ekspresyjnej formie.

Czerpał inspiracje z twórczości europejskich mistrzów, zwłaszcza podczas pobytu w Paryżu. Po powrocie do kraju łączył działalność artystyczną z aktywnością publiczną – był m.in. zaangażowany w życie gospodarcze Galicji.

🌍 Artysta o europejskim formacie

Twórczość Michałowskiego wyprzedzała swoje czasy. Jego dynamiczna kreska, swobodne pociągnięcia pędzla i sposób budowania ruchu sprawiają, że bywa określany jako prekursor realizmu i impresjonizmu w Polsce.

Dziś jego dzieła można oglądać w najważniejszych muzeach kraju, m.in. w:

• Muzeum Narodowe w Krakowie - gdzie córka Józefa przekazała 82 prace artysty
• Muzeum Narodowe w Warszawie - ponoć jego obrazami zachwycał się Pablo Picasso podczas odwiedzin muzeum

Czy wiesz, że... możesz kupić prace tego artysty?

Udało nam się znaleźć prace Piotra Michałowskiego na aukcjach internetowych. Jeśli chcesz zobaczyć oferty kliknij poniżej:

📜 Dlaczego warto o nim pamiętać?

Postać Piotra Michałowskiego pokazuje, że historia naszej gminy to nie tylko lokalne wydarzenia, ale również związki z wielką kulturą i sztuką. Krzysztoforzyce to nie tylko punkt na mapie – to miejsce, z którym związany był artysta o ogólnopolskim, a nawet europejskim znaczeniu.

Może warto spojrzeć na tę miejscowość także przez pryzmat jej artystycznego dziedzictwa? 🎨✨

Zobacz też poprzednią część: Józef Piłsudski w Gminie Kocmyrzów-Luborzyca? –Historyczny Kocmyrzów cz. 3

Źródła:
https://culture.pl/pl/tworca/piotr-michalowski
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Michalowski-Piotr;3939300.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Micha%C5%82owski
https://heritage.bnf.fr/france-pologne/pl/node/2304
https://cyfrowe.mnw.art.pl

Sylwester Baran; Paula

POZOSTAŁE CZĘŚCI Z SERII HISTORYCZNY KOCMYRZÓW