Pochodzenie nazw miejscowości Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Historyczny Kocmyrzów cz. 5
Pochodzenie nazw miejscowości Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Historyczny Kocmyrzów cz. 5
Nazwy miejscowości to coś więcej niż tylko punkty na mapie 🗺️
To ślady dawnych właścicieli, legend, zawodów, przyrody, a czasem wielkiej historii.
W piątej części „Historycznego Kocmyrzowa” przyglądamy się najciekawszym pochodzeniom nazw miejscowości z terenu naszej gminy. Niektóre mają rodowód rycerski ⚔️, inne wywodzą się od imion, jeszcze inne od… wilków czy sadów 🌳
🐑 Baranówka
Według przekazów ustnych nazwa może nawiązywać do położenia miejscowości na pagórkowatych terenach pastwiskowych. Okolice określano dawniej mianem „podbarania”, od wzniesienia zwanego „Baran”, gdzie w XIX wieku znajdowało się austriacko-rosyjskie przejście graniczne.
👤 Czulice
Geneza nazwy wiązana jest z nazwą osobową „Czuła”. Otwarte pozostaje pytanie: czy to miejscowość dała początek nazwisku Czulickich, czy odwrotnie?
🚗 Dojazdów
Najprawdopodobniej od nazwy osobowej „Dojazd” lub określenia miejsca przyjazdu. W historii miejscowości ważną rolę odegrała rodzina Mycielskich, która posiadała tu majątek ziemski.
🏰 Goszcza i Goszyce
Obie nazwy prawdopodobnie wywodzą się od dawnych imion, takich jak „Gostek” czy „Gost” (Gościsław, Gościwuj). To klasyczny przykład nazw dzierżawczych – od imienia właściciela.
❓ Kocmyrzów
Jedna z bardziej zagadkowych nazw. W dokumentach pojawiały się formy: „Kośmirow”, „Kośmirzow”, „Koćmierzow”. Być może pochodzi od imienia „Kośmir” albo od nazwiska pierwszych właścicieli – Kośmirzowskich.
❤️ Luborzyca
Tu historia łączy się z legendą. Nazwa może pochodzić od przedrostka „Lubo”, ale według miejscowego podania wywodzi się od określenia „Lube życie” – tak miejsce swojego pobytu mieli nazywać krakowscy budowniczowie kościoła w XIII wieku.
To właśnie tutaj w latach 1218–1229 powstał pierwszy kościół, a miejscowość była jednym z najważniejszych majątków biskupów krakowskich. W Luborzycy gościli nawet król Władysław Jagiełło i królowa Jadwiga 👑
🐟 Łososkowice
Według prof. Kazimierza Rymuta nazwa wywodzi się od „Łososek” – staropolskiego określenia małego łososia.
✝️ Łuczyce i Maciejowice
Nazwy patronimiczne, wywodzące się od imion:
• Łuczyce – od Łuka (Łukasz)
• Maciejowice – od imienia Maciej
⚔️ Marszowice
Od imienia Marsz lub Mars. W XIII wieku były własnością rycerską – w źródłach pojawiają się m.in. Falisław z Marszowic.
⛪ Pietrzejowice
Najpewniej od imienia Pietrzej (Petrus). Istnieje też hipoteza łącząca nazwę ze „Świętopietrzem” – dawnym podatkiem na rzecz Stolicy Apostolskiej.
🌳 Sadowie
Tu sprawa wydaje się prosta – nazwa najprawdopodobniej pochodzi od licznych sadów istniejących już w średniowieczu.
🐺 Wilków
Albo od nazwiska „Wilk”, albo – według legendy – od wycia wilków w gęstych lasach, które niegdyś porastały te tereny.
🏡 Wola Luborzycka
Człon „Wola” mógł oznaczać czasowe zwolnienie mieszkańców z powinności feudalnych – co było częstą praktyką przy zakładaniu nowych osad.
🌍 Rosija i Kapkazy
Nazwy przysiółków owiane są tajemnicą. Jedna z hipotez łączy je z okresem po Powstaniu Kościuszkowskim, jednak analiza wydarzeń historycznych poddaje tę teorię w wątpliwość. To przykład, jak historia i legenda potrafią się przeplatać.
🗻 Zastów
Pierwsza wzmianka pochodzi z 1357 roku. Nazwa prawdopodobnie ma charakter topograficzny i oznacza „miejsce położone za szczytem”.
🗺️ Co mówią nam te nazwy?
Większość nazw w naszej gminie ma charakter:
✔️ patronimiczny – od imion i nazwisk dawnych właścicieli
✔️ dzierżawczy – wskazujący na przynależność
✔️ topograficzny – opisujący ukształtowanie terenu
✔️ kulturowy – związany z przywilejami lub funkcją osady
To dowód na to, że historia naszej gminy sięga głęboko w średniowiecze – a czasem nawet dalej 📜
📚 Źródło:
https://www.kocmyrzow-luborzyca.ug.gov.pl/o-gminie
0 komentarzy