Karniów

Sołectwo Karniów

Sołtys
Kozik Rafał
tel: 668 107 833

Liczba mieszkańców (2023): 592
Co znajduje się w Karniowie:
– Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Karniowie
– OSP Karniów
(informacje, dane kontaktowe oraz lokalizacja na mapie w zakładce „Firmy i miejsca” na górze strony)

Historia:
Karniów, po raz pierwszy wzmiankowany w źródłach pisanych w 1278 roku, należał wówczas do klasztoru Bożogrobców w Miechowie. Już jednak znaleziska archeologiczne, m.in. kubek gliniany z epoki neolitu odkryty w 1858 roku, wskazują, że teren ten był zasiedlony znacznie wcześniej. W średniowieczu Karniów przeszedł w ręce lokalnych rodzin mieszczańskich i rycerskich, m.in. Karniowskich, a później Koniecpolskich i Mosińskich, którzy prowadzili tutaj gospodarkę ziemską, folwark i karczmy. W dokumentach z XV wieku pojawiają się też pierwsze wzmianki o mieszkańcach Karniowa, ich majątkach i zobowiązaniach czynszowych.

W XVI i XVII wieku Karniów należał do najbogatszych rodów Rzeczypospolitej, w tym Tarnowskich i Lubomirskich. Dwór karniowski był miejscem pobytu m.in. biskupa Kazimierza Łubieńskiego w czasie epidemii w latach 1708–1710, a dokumenty z XVIII wieku świadczą o jego zamożności i obecności kaplicy dworskiej. W rękach kolejnych właścicieli, w tym Lipczyńskich i Gaszyńskich, Karniów rozwijał się gospodarczo, a jego mieszkańcy uczestniczyli w wydarzeniach historycznych, takich jak Powstanie Krakowskie 1846 roku czy reformy uwłaszczeniowe 1848 roku.

W XX wieku Karniów doświadczył dramatycznych wydarzeń wojennych, m.in. walk z listopada 1914 roku upamiętnionych Pomnikiem-Mogiłą, w której spoczywa dziesięciu żołnierzy armii austro-węgierskiej. W okresie międzywojennym wieś była małą gminą i liczyła około 380 mieszkańców. Podczas II wojny światowej mieszkańcy Karniowa angażowali się w działalność konspiracyjną, tajne nauczanie i pomoc wysiedleńcom oraz ludności Krakowa.